Urologiya — toifa TEST va OG'ZAKI javoblari
Oliy, 1- va 2–3-toifa uchun
Rasmiy manbalar asosida sifatli tayyorlangan
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
TEST JAVOBLARI
Buyrak atrofidagi yog‘ kletchatkada yallig‘lanish jarayonida, bemorning o‘ziga xos bo‘lgan majburiy holatini ta’kidlang:
- chalqancha yotgan, oyoqlarini uzatgan holatda
- sog‘lom tomonga o‘girilgan, oyoqlarini uzatgan holatda
- to‘shakda bezovtalangan holatda
- kam harakatli, umurtqa pog‘onasining zararlangan tamonga skoliozi — To'g'ri javob
Buyrak sanchig‘ida bemorning o‘ziga xos holatini ta’kidlang:
- tinchlangan, oyoqlarini uzatgan holatda orqa bilan yotadi
- bezovtalangan, inqillaydi, kuchli og‘riq tufayli to‘shakka yopishib qolgan
- bezovtalangan, to‘shakda oyoqlarini qoringa yaqinlashtirgan holatda yotadi
- bezovtalangan, o‘ziga qulay holatni topa olmay, hamma vaqt o‘z o‘rnini o‘zgartiradi — To'g'ri javob
Test savollari barcha toifalar uchun umumiy
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
OG'ZAKI JAVOBLAR
Siydik nayi jaroxatlari: etiologiya, klinika, tasnif, diagnostika, davolash.
Siydik nayi jaroxatlari: etiologiya. Erkaklarda ko‘p uchraydi. Oldingi uretra (bulbar va pendulyar qism) perineyga zarba ("otga minish" mexanizmi), kateter yoki sistoskop bilan manipulyatsiya, o‘q yoki pichoq jarohati va jinsiy olat sinishi natijasida shikastlanadi. Orqa uretra (membranoz va prostatik qism) deyarli doim chanoq suyaklari sinishi bilan birga keladi. Ayollarda uretra kalta, shuning uchun shikast kam: chanoq sinishi, tug‘ruq va ginekologik operatsiyalar sabab bo‘ladi.
Siydik nayi jaroxatlari: klinika. Asosiy belgi – siyishdan tashqari uretradan qon chiqishi (uretroragiya). Qo‘shimcha belgilar: siyishning qiyinlashishi yoki butunlay siyolmaslik, qovuqning to‘lib ketishi, perineya va yorg‘oqda gematoma ("kapalaksimon" shaklda), og‘riq. Orqa uretra uzilganda to‘g‘ri ichak orqali barmoq tekshiruvida prostata yuqoriga siljigan bo‘ladi.
Siydik nayi jaroxatlari: tasnif.
– Anatomik: oldingi (bulbar, pendulyar) va orqa (membranoz, prostatik) uretra shikasti.
– Daraja bo‘yicha: kontuziya (uretrografiyada ekstravazatsiya yo‘q), qisman uzilish, to‘liq uzilish.
– Goldman bo‘yicha orqa uretra: I – cho‘zilish; II – urogenital diafragmadan yuqorida uzilish; III – membranoz qism va diafragma uzilishi (eng ko‘p); IV – qovuq bo‘yni va uretra; V – oldingi uretra.
Siydik nayi jaroxatlari: diagnostika. Uretra shikasti shubha qilinsa, avval kateter qo‘yilmaydi: yo‘l to‘liq uzilishga aylanishi va infeksiya xavfi bor. Oltin standart – retrograd uretrografiya (ekstravazatsiya, uzilish uzunligi). Qo‘shimcha: chanoq rentgenogrammasi yoki KT, qovuq va buyrak UTT, kerak bo‘lsa uretroskopiya yoki sistoskopiya. Ayollarda uretroskopiya yetakchi.
Siydik nayi jaroxatlari: davolash. Oldingi uretra: kontuziyada kuzatuv; qisman jarohatda ehtiyotkorlik bilan kateter yoki suprapubik drenaj; to‘liq uzilishda suprapubik sistostoma, keyin kechiktirilgan uretroplastika. Penetratsiyalovchi jarohatda toza holatda erta tiklash mumkin.
Orqa uretra: birinchi qadam – qovuqni suprapubik sistostoma bilan drenajlash va hayot uchun xavfli shikastlarni davolash. Keyin taxminan 3 oy o‘tgach anastomotik uretroplastika. Tanlangan holatda erta endoskopik moslashtirish (realignment) qo‘llanadi. Asoratlar: striktura, erektil disfunksiya, siydik tuta olmaslik.
Siydik yo‘llari infektsiyasi tushunchasi. Stamey bo‘yicha tasnifi.
Siydik yo‘llari infektsiyasi tushunchasi. Siydik yo‘llari infektsiyasi (SYI) — siydik yo‘llarining istalgan qismida (uretra, qovuq, siydik nayi, buyrak) mikroorganizmlar ko‘payib, yallig‘lanish va klinik belgilar chaqirishi. Eng ko‘p qo‘zg‘atuvchi — E. coli (70–80 foiz), keyin Klebsiella, Proteus, Enterococcus, S. saprophyticus.
Yuqish yo‘li: ko‘pincha ko‘tariluvchi (uretradan yuqoriga), kamroq gematogen.
Joylashuviga ko‘ra:
– Pastki siydik yo‘llari: uretrit, sistit.
– Yuqori siydik yo‘llari: pielonefrit.
Kechishiga ko‘ra: asoratlanmagan va asoratlangan; birinchi marta va retsidivlanuvchi; simptomli va asimptomatik bakteriuriya. Og‘ir shakli — urosepsis.
Stamey bo‘yicha tasnifi. T. Stamey SYI ni davolash natijasiga va qaytalanish mexanizmiga qarab 4 guruhga ajratgan:
1) Birinchi infeksiya — bemorda ilgari SYI bo‘lmagan; odatda davoga yaxshi javob beradi.
2) Tugallanmagan (bartaraf etilmagan) bakteriuriya — davo davomida siydik steril bo‘lmaydi (dori noto‘g‘ri tanlangan, chidamlilik, past konsentratsiya).
3) Bakterial persistentsiya — davodan keyin siydik steril bo‘ladi, lekin infeksiya tez orada AYNAN O‘SHA mikrob bilan qaytadi, chunki siydik yo‘llarida o‘choq qolgan (infeksion tosh, surunkali prostatit va h.k.).
4) Reinfeksiya — har safar YANGI mikrob bilan qayta yuqish (odatda tashqaridan, ichak florasidan); qaytalanishlarning ko‘pchiligi shu turda.
2 va 3-guruhda sababini topib bartaraf etish kerak, 4-guruhda esa profilaktika muhim.
Esda tuting: birinchi infeksiya → tugallanmagan bakteriuriya → persistentsiya (bir xil mikrob) → reinfeksiya (yangi mikrob).
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing