Shoshilinch tibbiy yordam — toifa TEST va OG'ZAKI javoblari
Oliy, 1- va 2–3-toifa uchun
Rasmiy manbalar asosida sifatli tayyorlangan
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
TEST JAVOBLARI
Tez tibbiy yordam xizmati quyidagilar uchun mo‘ljallangan:
- barcha bemorlar va jabrlanganlarga tez va shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatish
- tibbiy muassasalardan tashqarida kasal va jabrlanganlarga shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatish
- tibbiy muassasalardan tashqarida bemorlarga va jabrlanganlarga shoshilinch va tez tibbiy yordam ko‘rsatish — To'g'ri javob
- tibbiy muassasalarda bemorlarga va jabrlanganlarga shoshilinch va tez tibbiy yordam ko‘rsatish
Shoshilinch qo’ng’iroqqa chiqish o‘z vaqtida deb hisoblanadi, agar u kechiktirmasdan amalga oshirilsa:
- qo‘ng‘iroq kelganidan keyin 2 daqiqa
- qo‘ng‘iroq kelganidan keyin 4 daqiqa — To'g'ri javob
- qo‘ng‘iroq kelganidan keyin 10 daqiqa
- qo‘ng‘iroq kelganidan keyin 15 daqiqa
Test savollari barcha toifalar uchun umumiy
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
OG'ZAKI JAVOBLAR
Tez tibbiy yordam - ta’rifi, O‘zbekiston Respublikasida tez tibbiy yordamning ko‘rsatish tartibi, sharoitlar va shakllari.
Tez tibbiy yordam - ta’rifi. Tez tibbiy yordam (TTYo) – to‘satdan yuzaga kelgan kasallik, surunkali kasallikning keskin kuchayishi, jarohat, zaharlanish, baxtsiz hodisa va boshqa hayot uchun xavfli holatlarda fuqarolarga zudlik bilan, kecha-kunduz, bepul ko‘rsatiladigan tibbiy yordam turi. U davlat kafolatlagan bepul tibbiy yordam hajmiga kiradi va shaxsni tasdiqlovchi hujjat, ro‘yxatga olinish yoki sug‘urta bo‘lishidan qat’i nazar ko‘rsatiladi. Asosiy maqsad – hayotni saqlash, asoratlarning oldini olish va bemorni o‘z vaqtida tegishli statsionarga yetkazish.
O‘zbekiston Respublikasida tez tibbiy yordamning ko‘rsatish tartibi. Tizim PQ-283 (16.06.2022) qaroriga ko‘ra yagona vertikal asosda ishlaydi: Respublika tez tibbiy yordam markazi → 14 hududiy filial → tuman (shahar) bo‘linmalari va brigadalar. Ish algoritmi:
1. Chaqiruv 103 raqamiga – hududiy yagona chaqiruv markaziga tushadi, audio yozuv bilan qayd etiladi.
2. Dispetcher (shifokor-maslahatchi) chaqiruvni shoshilinchlik darajasiga ko‘ra saralaydi: hayotga bevosita xavf – birinchi navbatda.
3. GPS-monitoring asosida eng yaqin bo‘sh brigada (hudud chegarasidan qat’i nazar) yuboriladi.
4. Brigada voqea joyida ko‘rik, tashxis (EKG, glyukometriya, pulsoksimetriya) va klinik protokol bo‘yicha yordam ko‘rsatadi.
5. Ko‘rsatma bo‘lsa – evakuatsiya, statsionarga oldindan xabar berish (insult, O‘KS, politravmada "yashil yo‘lak").
6. Hujjatlashtirish: chaqiruv kartasi, kerak bo‘lsa faol kuzatuv uchun oilaviy poliklinikaga xabar.
Ichki ishlar, favqulodda vaziyatlar, gaz xizmati bilan o‘zaro muvofiqlashtirish yo‘lga qo‘yilgan.
sharoitlar va shakllari. Ko‘rsatish sharoitlari:
– tibbiy tashkilotdan tashqarida – voqea sodir bo‘lgan joyda (uy, ko‘cha, jamoat joyi, ish joyi);
– tibbiy evakuatsiya vaqtida – sanitariya avtomobili, sanitariya aviatsiyasi;
– statsionar sharoitda – shoshilinch tibbiy yordam markazlari va filiallarining qabul-diagnostika bo‘limlari.
Ko‘rsatish shakllari:
– shoshilinch (ekstren) – hayotga bevosita xavf (yurak to‘xtashi, shok, koma, asfiksiya, kuchli qon ketish), kechiktirib bo‘lmaydi;
– kechiktirib bo‘lmaydigan (noshoshilinch) – hayotga yaqqol xavf belgilari yo‘q, lekin tibbiy aralashuv zarur (o‘rtacha og‘riq, isitma, qon bosimining asoratsiz ko‘tarilishi); bunday chaqiruvlar oilaviy poliklinikaning kechiktirib bo‘lmaydigan yordam xizmatiga ham berilishi mumkin.
Esda tuting: tezkorlik, mavjudlik, bepullik, uzluksizlik (voqea joyi → evakuatsiya → statsionar).
O‘tkir va surunkali leykozlar: patogenezi, klinikasi, hamshiralik parvarishi.
O‘tkir va surunkali leykozlar: patogenezi. Leykoz — qon yaratuvchi hujayralarning o‘smali kasalligi. Suyak ko‘migidagi bitta hujayrada genetik o‘zgarish (mutatsiya, xromosoma translokatsiyasi) yuzaga keladi va undan nazoratsiz ko‘payuvchi o‘sma klonlari hosil bo‘ladi.
– O‘tkir leykozda yetilmagan blast hujayralar ko‘payadi, ular yetilmaydi va normal qon yaratilishini siqib chiqaradi — natijada kamqonlik, trombotsitopeniya, normal leykotsitlar kamayadi.
– Surunkali leykozda hujayralar yetiladi, lekin ortiqcha ko‘payadi (surunkali miyeloleykoz — granulotsitlar, surunkali limfoleykoz — limfotsitlar); kasallik sekin kechadi.
Xavf omillari: ionlashtiruvchi nurlanish, benzol, ba’zi kimyoterapevtik dorilar, irsiy sindromlar (Daun sindromi).
klinikasi. O‘tkir leykoz — keskin boshlanadi:
– anemik sindrom: holsizlik, rangparlik, hansirash;
– gemorragik sindrom: teri ostiga qon quyilishlar, milk va burundan qon ketishi;
– infeksion asoratlar: isitma, nekrotik angina, stomatit, zotiljam;
– giperplastik sindrom: limfa tugunlari, jigar va taloq kattalashishi, suyaklarda og‘riq.
Surunkali leykoz — ko‘pincha belgisiz boshlanadi, tasodifiy qon tahlilida aniqlanadi; keyin holsizlik, terlash, ozish, taloq yoki limfa tugunlarining kattalashishi.
hamshiralik parvarishi.
– Qat’iy aseptika, alohida palata, qo‘l gigiyenasi, niqob (infeksiyadan himoya);
– og‘iz bo‘shlig‘i parvarishi — antiseptik eritmalar bilan chayish, yumshoq tish cho‘tkasi;
– qon ketish belgilarini kuzatish, in’eksiyadan keyin joyni uzoqroq bosib turish;
– harorat, puls, AQB nazorati;
– kimyoterapiya dorilarini xavfsiz yuborish va nojo‘ya ta’sirlarni (qusish, soch to‘kilishi) kuzatish;
– yuqori kaloriyali, termik ishlangan ovqat;
– bemor va oilani psixologik qo‘llab-quvvatlash.
Tez tibbiy yordam - ta’rifi, O‘zbekiston Respublikasida tez tibbiy yordamning ko‘rsatish tartibi, sharoitlar va shakllari.
Tez tibbiy yordam - ta’rifi. Tez tibbiy yordam (TTYo) – hayotga xavf soluvchi yoki kechiktirib bo‘lmaydigan holatlarda (to‘satdan kasallanish, kasallikning keskin kuchayishi, jarohat, zaharlanish, tug‘ruq) bemorga voqea joyida va tibbiy evakuatsiya vaqtida ko‘rsatiladigan bepul, kafolatlangan tibbiy yordam. O‘zbekistonda TTYo davlat tomonidan bepul ko‘rsatiladi, chaqiruv raqami – 103.
O‘zbekiston Respublikasida tez tibbiy yordamning ko‘rsatish tartibi. Yordam yagona vertikal tizim orqali tashkil etiladi: Respublika tez tibbiy yordam markazi va uning 14 ta hududiy filiali (Prezidentning 16.06.2022 yildagi PQ-283-son qarori). Tartib:
– chaqiruv yagona chaqiruv markaziga (103) tushadi, operator qabul qiladi va qayd etadi;
– shifokor-maslahatchi holat og‘irligini baholaydi, zarur bo‘lsa telefon orqali maslahat beradi;
– bemorga eng yaqin bo‘sh brigada yuboriladi (tuman yoki viloyat chegarasidan qat’i nazar);
– brigada voqea joyida tashxis qo‘yadi, shoshilinch yordam ko‘rsatadi;
– ko‘rsatma bo‘lsa bemor tegishli statsionarga (shoshilinch qabul bo‘limiga) yetkaziladi va oldindan xabar beriladi;
– barcha ma’lumot chaqiruv kartasiga yoziladi.
Esda tuting: chaqiruv → saralash → brigada → yordam → evakuatsiya → statsionar.
sharoitlar va shakllari. Sharoitlari:
– tibbiy tashkilotdan tashqarida (uyda, ko‘chada, ish joyida, brigada chaqirilgan joyda);
– tibbiy evakuatsiya vaqtida, sanitariya transportida;
– ambulator va statsionar sharoitda (shoshilinch qabul bo‘limlari, tez yordam punktlari).
Shakllari:
– shoshilinch (ekstren) – hayotga bevosita xavf soluvchi holatlar (yurak to‘xtashi, shok, koma, kuchli qon ketish) – zudlik bilan, birinchi navbatda;
– kechiktirib bo‘lmaydigan (neotlojnaya) – hayotga bevosita xavf yo‘q, lekin tibbiy aralashuv kerak (isitma, og‘riq, qon bosimining o‘rtacha ko‘tarilishi).
Turlari: umumiy (feldsher, shifokor brigadasi), ixtisoslashgan (reanimatsiya, pediatriya va boshqalar) va sanitariya aviatsiyasi.
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing