Шошилинч тиббий ёрдам — тоифа ТЕСТ ва ОҒЗАКИ жавоблари
Олий, 1- ва 2–3-тоифа учун
Расмий манбалар асосида сифатли тайёрланган
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг
ТЕСТ ЖАВОБЛАРИ
Тез тиббий ёрдам хизмати қуйидагилар учун мўлжалланган:
- барча беморлар ва жабрланганларга тез ва шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш
- тиббий муассасалардан ташқарида касал ва жабрланганларга шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш
- тиббий муассасалардан ташқарида беморларга ва жабрланганларга шошилинч ва тез тиббий ёрдам кўрсатиш — Тўғри жавоб
- тиббий муассасаларда беморларга ва жабрланганларга шошилинч ва тез тиббий ёрдам кўрсатиш
Шошилинч қўнғироққа чиқиш ўз вақтида деб ҳисобланади, агар у кечиктирмасдан амалга оширилса:
- қўнғироқ келганидан кейин 2 дақиқа
- қўнғироқ келганидан кейин 4 дақиқа — Тўғри жавоб
- қўнғироқ келганидан кейин 10 дақиқа
- қўнғироқ келганидан кейин 15 дақиқа
Тест саволлари барча тоифалар учун умумий
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг
ОҒЗАКИ ЖАВОБЛАР
Тез тиббий ёрдам - таърифи, Ўзбекистон Республикасида тез тиббий ёрдамнинг кўрсатиш тартиби, шароитлар ва шакллари.
Тез тиббий ёрдам - таърифи. Тез тиббий ёрдам (ТТЁ) – тўсатдан юзага келган касаллик, сурункали касалликнинг кескин кучайиши, жароҳат, заҳарланиш, бахтсиз ҳодиса ва бошқа ҳаёт учун хавфли ҳолатларда фуқароларга зудлик билан, кеча-кундуз, бепул кўрсатиладиган тиббий ёрдам тури. У давлат кафолатлаган бепул тиббий ёрдам ҳажмига киради ва шахсни тасдиқловчи ҳужжат, рўйхатга олиниш ёки суғурта бўлишидан қатъи назар кўрсатилади. Асосий мақсад – ҳаётни сақлаш, асоратларнинг олдини олиш ва беморни ўз вақтида тегишли стационарга етказиш.
Ўзбекистон Республикасида тез тиббий ёрдамнинг кўрсатиш тартиби. Тизим ПҚ-283 (16.06.2022) қарорига кўра ягона вертикал асосда ишлайди: Республика тез тиббий ёрдам маркази → 14 ҳудудий филиал → туман (шаҳар) бўлинмалари ва бригадалар. Иш алгоритми:
1. Чақирув 103 рақамига – ҳудудий ягона чақирув марказига тушади, аудио ёзув билан қайд этилади.
2. Диспетчер (шифокор-маслаҳатчи) чақирувни шошилинчлик даражасига кўра саралайди: ҳаётга бевосита хавф – биринчи навбатда.
3. ГПС-мониторинг асосида энг яқин бўш бригада (ҳудуд чегарасидан қатъи назар) юборилади.
4. Бригада воқеа жойида кўрик, ташхис (ЭКГ, глюкометрия, пулсоксиметрия) ва клиник протокол бўйича ёрдам кўрсатади.
5. Кўрсатма бўлса – эвакуация, стационарга олдиндан хабар бериш (инсулт, ЎКС, политравмада "яшил йўлак").
6. Ҳужжатлаштириш: чақирув картаси, керак бўлса фаол кузатув учун оилавий поликлиникага хабар.
Ички ишлар, фавқулодда вазиятлар, газ хизмати билан ўзаро мувофиқлаштириш йўлга қўйилган.
шароитлар ва шакллари. Кўрсатиш шароитлари:
– тиббий ташкилотдан ташқарида – воқеа содир бўлган жойда (уй, кўча, жамоат жойи, иш жойи);
– тиббий эвакуация вақтида – санитария автомобили, санитария авиацияси;
– стационар шароитда – шошилинч тиббий ёрдам марказлари ва филиалларининг қабул-диагностика бўлимлари.
Кўрсатиш шакллари:
– шошилинч (экстрен) – ҳаётга бевосита хавф (юрак тўхташи, шок, кома, асфиксия, кучли қон кетиш), кечиктириб бўлмайди;
– кечиктириб бўлмайдиган (ношошилинч) – ҳаётга яққол хавф белгилари йўқ, лекин тиббий аралашув зарур (ўртача оғриқ, иситма, қон босимининг асоратсиз кўтарилиши); бундай чақирувлар оилавий поликлиниканинг кечиктириб бўлмайдиган ёрдам хизматига ҳам берилиши мумкин.
Эсда тутинг: тезкорлик, мавжудлик, бепуллик, узлуксизлик (воқеа жойи → эвакуация → стационар).
Ўткир ва сурункали лейкозлар: патогенези, клиникаси, ҳамширалик парвариши.
Ўткир ва сурункали лейкозлар: патогенези. Лейкоз — қон яратувчи ҳужайраларнинг ўсмали касаллиги. Суяк кўмигидаги битта ҳужайрада генетик ўзгариш (мутация, хромосома транслокацияси) юзага келади ва ундан назоратсиз кўпаювчи ўсма клонлари ҳосил бўлади.
– Ўткир лейкозда етилмаган бласт ҳужайралар кўпаяди, улар етилмайди ва нормал қон яратилишини сиқиб чиқаради — натижада камқонлик, тромбоцитопения, нормал лейкоцитлар камаяди.
– Сурункали лейкозда ҳужайралар етилади, лекин ортиқча кўпаяди (сурункали миелолейкоз — гранулоцитлар, сурункали лимфолейкоз — лимфоцитлар); касаллик секин кечади.
Хавф омиллари: ионлаштирувчи нурланиш, бензол, баъзи кимётерапевтик дорилар, ирсий синдромлар (Даун синдроми).
клиникаси. Ўткир лейкоз — кескин бошланади:
– анемик синдром: ҳолсизлик, рангпарлик, ҳансираш;
– геморрагик синдром: тери остига қон қуйилишлар, милк ва бурундан қон кетиши;
– инфекцион асоратлар: иситма, некротик ангина, стоматит, зотилжам;
– гиперпластик синдром: лимфа тугунлари, жигар ва талоқ катталашиши, суякларда оғриқ.
Сурункали лейкоз — кўпинча белгисиз бошланади, тасодифий қон таҳлилида аниқланади; кейин ҳолсизлик, терлаш, озиш, талоқ ёки лимфа тугунларининг катталашиши.
ҳамширалик парвариши.
– Қатъий асептика, алоҳида палата, қўл гигиенаси, ниқоб (инфекциядан ҳимоя);
– оғиз бўшлиғи парвариши — антисептик эритмалар билан чайиш, юмшоқ тиш чўткаси;
– қон кетиш белгиларини кузатиш, инъекциядан кейин жойни узоқроқ босиб туриш;
– ҳарорат, пулс, АҚБ назорати;
– кимётерапия дориларини хавфсиз юбориш ва ножўя таъсирларни (қусиш, соч тўкилиши) кузатиш;
– юқори калорияли, термик ишланган овқат;
– бемор ва оилани психологик қўллаб-қувватлаш.
Тез тиббий ёрдам - таърифи, Ўзбекистон Республикасида тез тиббий ёрдамнинг кўрсатиш тартиби, шароитлар ва шакллари.
Тез тиббий ёрдам - таърифи. Тез тиббий ёрдам (ТТЁ) – ҳаётга хавф солувчи ёки кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда (тўсатдан касалланиш, касалликнинг кескин кучайиши, жароҳат, заҳарланиш, туғруқ) беморга воқеа жойида ва тиббий эвакуация вақтида кўрсатиладиган бепул, кафолатланган тиббий ёрдам. Ўзбекистонда ТТЁ давлат томонидан бепул кўрсатилади, чақирув рақами – 103.
Ўзбекистон Республикасида тез тиббий ёрдамнинг кўрсатиш тартиби. Ёрдам ягона вертикал тизим орқали ташкил этилади: Республика тез тиббий ёрдам маркази ва унинг 14 та ҳудудий филиали (Президентнинг 16.06.2022 йилдаги ПҚ-283-сон қарори). Тартиб:
– чақирув ягона чақирув марказига (103) тушади, оператор қабул қилади ва қайд этади;
– шифокор-маслаҳатчи ҳолат оғирлигини баҳолайди, зарур бўлса телефон орқали маслаҳат беради;
– беморга энг яқин бўш бригада юборилади (туман ёки вилоят чегарасидан қатъи назар);
– бригада воқеа жойида ташхис қўяди, шошилинч ёрдам кўрсатади;
– кўрсатма бўлса бемор тегишли стационарга (шошилинч қабул бўлимига) етказилади ва олдиндан хабар берилади;
– барча маълумот чақирув картасига ёзилади.
Эсда тутинг: чақирув → саралаш → бригада → ёрдам → эвакуация → стационар.
шароитлар ва шакллари. Шароитлари:
– тиббий ташкилотдан ташқарида (уйда, кўчада, иш жойида, бригада чақирилган жойда);
– тиббий эвакуация вақтида, санитария транспортида;
– амбулатор ва стационар шароитда (шошилинч қабул бўлимлари, тез ёрдам пунктлари).
Шакллари:
– шошилинч (экстрен) – ҳаётга бевосита хавф солувчи ҳолатлар (юрак тўхташи, шок, кома, кучли қон кетиш) – зудлик билан, биринчи навбатда;
– кечиктириб бўлмайдиган (неотложная) – ҳаётга бевосита хавф йўқ, лекин тиббий аралашув керак (иситма, оғриқ, қон босимининг ўртача кўтарилиши).
Турлари: умумий (фелдшер, шифокор бригадаси), ихтисослашган (реанимация, педиатрия ва бошқалар) ва санитария авиацияси.
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг