Pediatriya — toifa TEST va OG'ZAKI javoblari
Oliy, 1- va 2–3-toifa uchun
Rasmiy manbalar asosida sifatli tayyorlangan
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
TEST JAVOBLARI
Raxitning postnatal spesifik profilaktikasi qancha davom etadi?
- 1 yil
- 1,5 yil
- 2 yil — To'g'ri javob
- 2,5 yil
Ultra fiolet nurlanish kursidan so'ng bolaga qachon Vitamin D beriladi:
- UFN tugashi bilanoq
- 2 xaftadan keyin
- 3 xaftadan keyin
- 1 oydan keyin — To'g'ri javob
Test savollari barcha toifalar uchun umumiy
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
OG'ZAKI JAVOBLAR
Bolalardagi bronxit. Etiopatogenez. Tasnifi, klinik ko‘rinishi, differensial diagnostikasi va davolash taktikasi.
Bolalardagi bronxit. Bronxlar shilliq qavatining yallig‘lanishi; o‘pka parenximasi zararlanmaydi. Bolalarda ko‘pincha O‘RVI fonida rivojlanadi.
Etiopatogenez.
– Viruslar (80–90%): RS-virus, paragripp, gripp, adeno-, rinovirus.
– Bakteriyalar va atipik qo‘zg‘atuvchilar: M. pneumoniae, C. pneumoniae (maktab yoshi), B. pertussis.
– Allergenlar, passiv chekish, havo ifloslanishi.
Patogenez: epiteliy shikastlanishi → shilimshiq giperseksretsiyasi → mukotsiliar klirens buzilishi → shish, bronxospazm → yo‘tal, xirillash.
Tasnifi.
– O‘tkir (oddiy) bronxit.
– O‘tkir obstruktiv bronxit.
– O‘tkir bronxiolit (asosan 2 yoshgacha).
– Obliteratsiyalovchi bronxiolit.
– Takroriy bronxit (yiliga 3 va undan ko‘p epizod, har biri 2 haftadan ortiq).
– Surunkali bronxit (bolalarda kam, odatda ikkilamchi).
klinik ko‘rinishi. Oddiy bronxit: subfebril harorat, avval quruq, keyin nam yo‘tal; auskultatsiyada tarqoq quruq va o‘rta pufakchali nam xirillashlar, yo‘taldan keyin o‘zgaradi; perkussiyada o‘zgarish yo‘q. Davomiyligi 1–3 hafta.
Obstruktiv bronxit (ko‘proq 1–3 yosh): cho‘zilgan ekspirium, hushtaksimon xirillash, uzoqdan eshitiladigan "xushtak", qovurg‘alararo tortilish, taxipnoe.
differensial diagnostikasi.
– Pnevmoniya: o‘choqli krepitatsiya, perkutor tovush qisqarishi, isitma 3 kundan ortiq, rentgenda infiltrat.
– Bronxial astma: takroriy obstruksiya, atopiya, bronxolitiklarga yaxshi javob.
– Yot jism aspiratsiyasi: to‘satdan boshlanish, bir tomonlama belgi.
– Ko‘k yo‘tal, mukovistsidoz, tug‘ma nuqsonlar (takroriy holatlarda).
davolash taktikasi.
– Uyda davolash, ko‘p suyuqlik, xonani namlash.
– Isitma 38,5°C dan yuqori (yoki noqulaylik) bo‘lsa: paratsetamol 15 mg/kg yoki ibuprofen 10 mg/kg (3 oylikdan).
– Obstruksiyada: salbutamol spaser orqali 2–4 doza (100 mkg) yoki nebulayzerda 2,5 mg.
– Antibiotik faqat bakterial infeksiya belgilari bo‘lsa; mikoplazmali bronxitda — azitromitsin 10 mg/kg (1-kun), keyin 5 mg/kg (2–5-kunlar).
– Mukolitiklar va yo‘talga qarshi vositalar kichik yoshda tavsiya etilmaydi.
Esda tuting: oddiy virusli bronxitda antibiotik kerak emas.
Bolalarda bronxial astma. qiyosiy diagnostika va davolash, shoshilinch tibbiy yordam
Bolalarda bronxial astma. Bronxial astma — nafas yo‘llarining surunkali yallig‘lanish kasalligi: vaqti-vaqti bilan xurujsimon yo‘tal, xushtaksimon nafas, hansirash, ko‘krak siqilishi bilan kechadi; obstruksiya o‘z-o‘zidan yoki davolash bilan qaytadi. Bolalarda eng ko‘p uchraydigan surunkali kasallik; ko‘pincha atopiya (atopik dermatit, allergik rinit) bilan birga keladi.
qiyosiy diagnostika.
– Obstruktiv bronxit — ORVI fonida, birinchi epizodlar, atopiya yo‘q, odatda 3 yoshgacha; astma esa allergen, yuklama, kulgi, tunda qaytalanadi.
– Bronxiolit — 2 yoshgacha, RSV, birinchi epizod, ikki tomonlama krepitatsiya.
– Yot jism — to‘satdan bo‘g‘ilish, bir tomonlama belgilar, bronxolitikka javob yo‘q.
– Mukovissidoz, birlamchi siliar diskineziya — ozib ketish, surunkali yiringli balg‘am, ter xloridlari oshgan.
– Bronx-o‘pka displaziyasi — chala tug‘ilgan, sun’iy nafas olgan.
– Tug‘ma nuqsonlar (traxeomalyatsiya, tomir halqasi), gastroezofageal reflyuks, laringit, yurak yetishmovchiligi.
davolash. GINA tavsiyalari bo‘yicha bosqichli terapiya:
– 6–11 yosh: 1-bosqich — kerak bo‘lganda qisqa ta’sirli beta-2 agonist (QTBA) bilan birga past dozali ingalyatsion glyukokortikosteroid (IGKS); 2-bosqich — har kuni past dozali IGKS; 3-bosqich — past dozali IGKS + uzoq ta’sirli beta-2 agonist yoki o‘rta dozali IGKS; 4–5-bosqich — o‘rta dozali IGKS + uzoq ta’sirli beta-2 agonist, mutaxassisga yuborish, biologik dorilar.
– 5 yoshgacha: kerak bo‘lganda QTBA, so‘ng har kuni past dozali IGKS (spacer va niqob orqali).
Allergen va tamaki tutunidan saqlanish, ingalyatsiya texnikasini o‘rgatish, astma maktabi.
shoshilinch tibbiy yordam. Xurujda:
1. Bolani o‘tirgan holatga keltirish, kislorod (saturatsiyani 94–98% da ushlash).
2. Salbutamol: spacer orqali 2–6 (6 yoshgacha) yoki 4–10 (6–11 yosh) ingalyatsiya yoki nebulayzerda 2,5 mg — birinchi soatda har 20 daqiqada.
3. O‘rta va og‘ir xurujda — ipratropiy bromid 250 mkg nebulayzerda (salbutamol bilan).
4. Tizimli glyukokortikoid: prednizolon per os 1–2 mg/kg (6 yoshgacha maksimal 20–30 mg, kattalarga 40 mg gacha) 3–5 kun.
5. Javob bo‘lmasa — magniy sulfat venaga 40–50 mg/kg (maksimal 2 g) 20 daqiqada; reanimatsiya bo‘limi.
Xavfli belgilar: gapira olmaslik, sianoz, "jim o‘pka", qo‘zg‘aluvchanlik yoki uyquchanlik, saturatsiya 92% dan past.
Esda tuting: astmaning asosiy davosi — IGKS; xurujda — salbutamol, kislorod, tizimli steroid.
Yuqumli-toksik shok bilan og‘ir pnevmoniyani intensiv davolash.
Yuqumli-toksik shok bilan og‘ir pnevmoniyani intensiv davolash. Infeksion-toksik (septik) shok — og‘ir pnevmoniyaning (ko‘pincha pnevmokokk, stafilokokk, gramm-manfiy flora) eng xavfli asoratlaridan biri: toksinlar ta’sirida tomirlar tonusi buziladi, qon aylanishi yetishmovchiligi va poliorgan yetishmovchilik rivojlanadi.
Belgilar: yuqori isitma yoki gipotermiya, taxikardiya, sovuq va marmar rangli qo‘l-oyoq, kapillyar to‘lishi 3 soniyadan uzoq, kuchsiz puls, gipotenziya (kech belgi), oliguriya, ong buzilishi, hansirash va sianoz.
Intensiv davolash (reanimatsiya bo‘limida):
1. Nafas yo‘li va kislorod: SpO2 94% dan yuqori saqlanadi; nafas yetishmovchiligi kuchaysa — CPAP yoki intubatsiya va SVO.
2. Tomir ichiga kirish (90 soniyada bo‘lmasa — suyak ichi).
3. Suyuqlik bolyusi: kristalloid (Ringer-laktat yoki 0,9% NaCl) 10–20 ml/kg, 15–20 daqiqada; har bolyusdan keyin qayta baholash (jigar kattalashishi, xirillashlar paydo bo‘lsa — to‘xtatish); jami birinchi soatda 40–60 ml/kg gacha.
4. Antibiotik — birinchi soat ichida, v/i: seftriakson yoki sefotaksim + vankomitsin (MRSA xavfida) yoki stafilokokkga qarshi preparat; zarurat bo‘lsa aminoglikozid.
5. Suyuqlikka javob bo‘lmasa — vazoaktiv dorilar: adrenalin yoki noradrenalin infuziyasi.
6. Refrakter shokda — gidrokortizon.
7. Glyukoza, elektrolitlar va kislota-ishqor holatini tuzatish; anemiyada — eritrotsitlar massasi.
8. DVS belgilarida — yangi muzlatilgan plazma, trombotsitlar.
9. Isitmani tushirish, ovqatlanish (iloji bo‘lsa — erta enteral).
10. Asoratlar (empiyema, destruksiya) — plevral drenaj.
Monitoring: YuQS, AQB, SpO2, kapillyar to‘lishi, diurez (1 ml/kg/soatdan ko‘p), laktat, ong.
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing