Педиатрия — тоифа ТЕСТ ва ОҒЗАКИ жавоблари
Олий, 1- ва 2–3-тоифа учун
Расмий манбалар асосида сифатли тайёрланган
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг
ТЕСТ ЖАВОБЛАРИ
Рахитнинг постнатал спесифик профилактикаси қанча давом этади?
- 1 йил
- 1,5 йил
- 2 йил — Тўғри жавоб
- 2,5 йил
Ультра фиолет нурланиш курсидан сўнг болага қачон Витамин Д берилади:
- УФН тугаши биланоқ
- 2 хафтадан кейин
- 3 хафтадан кейин
- 1 ойдан кейин — Тўғри жавоб
Тест саволлари барча тоифалар учун умумий
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг
ОҒЗАКИ ЖАВОБЛАР
Болалардаги бронхит. Этиопатогенез. Таснифи, клиник кўриниши, дифференсиал диагностикаси ва даволаш тактикаси.
Болалардаги бронхит. Бронхлар шиллиқ қаватининг яллиғланиши; ўпка паренхимаси зарарланмайди. Болаларда кўпинча ЎРВИ фонида ривожланади.
Этиопатогенез.
– Вируслар (80–90%): РС-вирус, парагрипп, грипп, адено-, риновирус.
– Бактериялар ва атипик қўзғатувчилар: М. пнеумониаэ, C. пнеумониаэ (мактаб ёши), Б. пертуссис.
– Аллергенлар, пассив чекиш, ҳаво ифлосланиши.
Патогенез: эпителий шикастланиши → шилимшиқ гиперсексрецияси → мукоцилиар клиренс бузилиши → шиш, бронхоспазм → йўтал, хириллаш.
Таснифи.
– Ўткир (оддий) бронхит.
– Ўткир обструктив бронхит.
– Ўткир бронхиолит (асосан 2 ёшгача).
– Облитерацияловчи бронхиолит.
– Такрорий бронхит (йилига 3 ва ундан кўп эпизод, ҳар бири 2 ҳафтадан ортиқ).
– Сурункали бронхит (болаларда кам, одатда иккиламчи).
клиник кўриниши. Оддий бронхит: субфебрил ҳарорат, аввал қуруқ, кейин нам йўтал; аускултацияда тарқоқ қуруқ ва ўрта пуфакчали нам хириллашлар, йўталдан кейин ўзгаради; перкуссияда ўзгариш йўқ. Давомийлиги 1–3 ҳафта.
Обструктив бронхит (кўпроқ 1–3 ёш): чўзилган экспириум, ҳуштаксимон хириллаш, узоқдан эшитиладиган "хуштак", қовурғалараро тортилиш, тахипноэ.
дифференсиал диагностикаси.
– Пневмония: ўчоқли крепитация, перкутор товуш қисқариши, иситма 3 кундан ортиқ, рентгенда инфилтрат.
– Бронхиал астма: такрорий обструкция, атопия, бронхолитикларга яхши жавоб.
– Ёт жисм аспирацияси: тўсатдан бошланиш, бир томонлама белги.
– Кўк йўтал, муковисцидоз, туғма нуқсонлар (такрорий ҳолатларда).
даволаш тактикаси.
– Уйда даволаш, кўп суюқлик, хонани намлаш.
– Иситма 38,5°C дан юқори (ёки ноқулайлик) бўлса: парацетамол 15 мг/кг ёки ибупрофен 10 мг/кг (3 ойликдан).
– Обструкцияда: салбутамол спасер орқали 2–4 доза (100 мкг) ёки небулайзерда 2,5 мг.
– Антибиотик фақат бактериал инфекция белгилари бўлса; микоплазмали бронхитда — азитромицин 10 мг/кг (1-кун), кейин 5 мг/кг (2–5-кунлар).
– Муколитиклар ва йўталга қарши воситалар кичик ёшда тавсия этилмайди.
Эсда тутинг: оддий вирусли бронхитда антибиотик керак эмас.
Болаларда бронхиал астма. қиёсий диагностика ва даволаш, шошилинч тиббий ёрдам
Болаларда бронхиал астма. Бронхиал астма — нафас йўлларининг сурункали яллиғланиш касаллиги: вақти-вақти билан хуружсимон йўтал, хуштаксимон нафас, ҳансираш, кўкрак сиқилиши билан кечади; обструкция ўз-ўзидан ёки даволаш билан қайтади. Болаларда энг кўп учрайдиган сурункали касаллик; кўпинча атопия (атопик дерматит, аллергик ринит) билан бирга келади.
қиёсий диагностика.
– Обструктив бронхит — ОРВИ фонида, биринчи эпизодлар, атопия йўқ, одатда 3 ёшгача; астма эса аллерген, юклама, кулги, тунда қайталанади.
– Бронхиолит — 2 ёшгача, РСВ, биринчи эпизод, икки томонлама крепитация.
– Ёт жисм — тўсатдан бўғилиш, бир томонлама белгилар, бронхолитикка жавоб йўқ.
– Муковиссидоз, бирламчи силиар дискинезия — озиб кетиш, сурункали йирингли балғам, тер хлоридлари ошган.
– Бронх-ўпка дисплазияси — чала туғилган, сунъий нафас олган.
– Туғма нуқсонлар (трахеомаляция, томир ҳалқаси), гастроэзофагеал рефлюкс, ларингит, юрак етишмовчилиги.
даволаш. ГИНА тавсиялари бўйича босқичли терапия:
– 6–11 ёш: 1-босқич — керак бўлганда қисқа таъсирли бета-2 агонист (ҚТБА) билан бирга паст дозали ингаляцион глюкокортикостероид (ИГКС); 2-босқич — ҳар куни паст дозали ИГКС; 3-босқич — паст дозали ИГКС + узоқ таъсирли бета-2 агонист ёки ўрта дозали ИГКС; 4–5-босқич — ўрта дозали ИГКС + узоқ таъсирли бета-2 агонист, мутахассисга юбориш, биологик дорилар.
– 5 ёшгача: керак бўлганда ҚТБА, сўнг ҳар куни паст дозали ИГКС (спацер ва ниқоб орқали).
Аллерген ва тамаки тутунидан сақланиш, ингаляция техникасини ўргатиш, астма мактаби.
шошилинч тиббий ёрдам. Хуружда:
1. Болани ўтирган ҳолатга келтириш, кислород (сатурацияни 94–98% да ушлаш).
2. Салбутамол: спацер орқали 2–6 (6 ёшгача) ёки 4–10 (6–11 ёш) ингаляция ёки небулайзерда 2,5 мг — биринчи соатда ҳар 20 дақиқада.
3. Ўрта ва оғир хуружда — ипратропий бромид 250 мкг небулайзерда (салбутамол билан).
4. Тизимли глюкокортикоид: преднизолон пер ос 1–2 мг/кг (6 ёшгача максимал 20–30 мг, катталарга 40 мг гача) 3–5 кун.
5. Жавоб бўлмаса — магний сулфат венага 40–50 мг/кг (максимал 2 г) 20 дақиқада; реанимация бўлими.
Хавфли белгилар: гапира олмаслик, сианоз, "жим ўпка", қўзғалувчанлик ёки уйқучанлик, сатурация 92% дан паст.
Эсда тутинг: астманинг асосий давоси — ИГКС; хуружда — салбутамол, кислород, тизимли стероид.
Юқумли-токсик шок билан оғир пневмонияни интенсив даволаш.
Юқумли-токсик шок билан оғир пневмонияни интенсив даволаш. Инфекцион-токсик (септик) шок — оғир пневмониянинг (кўпинча пневмококк, стафилококк, грамм-манфий флора) энг хавфли асоратларидан бири: токсинлар таъсирида томирлар тонуси бузилади, қон айланиши етишмовчилиги ва полиорган етишмовчилик ривожланади.
Белгилар: юқори иситма ёки гипотермия, тахикардия, совуқ ва мармар рангли қўл-оёқ, капилляр тўлиши 3 сониядан узоқ, кучсиз пулс, гипотензия (кеч белги), олигурия, онг бузилиши, ҳансираш ва сианоз.
Интенсив даволаш (реанимация бўлимида):
1. Нафас йўли ва кислород: SpO2 94% дан юқори сақланади; нафас етишмовчилиги кучайса — CPAP ёки интубация ва СВО.
2. Томир ичига кириш (90 сонияда бўлмаса — суяк ичи).
3. Суюқлик болюси: кристаллоид (Рингер-лактат ёки 0,9% НаКл) 10–20 мл/кг, 15–20 дақиқада; ҳар болюсдан кейин қайта баҳолаш (жигар катталашиши, хириллашлар пайдо бўлса — тўхтатиш); жами биринчи соатда 40–60 мл/кг гача.
4. Антибиотик — биринчи соат ичида, в/и: сефтриаксон ёки сефотаксим + ванкомицин (МРСА хавфида) ёки стафилококкга қарши препарат; зарурат бўлса аминогликозид.
5. Суюқликка жавоб бўлмаса — вазоактив дорилар: адреналин ёки норадреналин инфузияси.
6. Рефрактер шокда — гидрокортизон.
7. Глюкоза, электролитлар ва кислота-ишқор ҳолатини тузатиш; анемияда — эритроцитлар массаси.
8. ДВС белгиларида — янги музлатилган плазма, тромбоцитлар.
9. Иситмани тушириш, овқатланиш (иложи бўлса — эрта энтерал).
10. Асоратлар (эмпиема, деструкция) — плеврал дренаж.
Мониторинг: ЮҚС, АҚБ, SpO2, капилляр тўлиши, диурез (1 мл/кг/соатдан кўп), лактат, онг.
Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг