Andrologiya va seksologiya — toifa TEST va OG'ZAKI javoblari
Oliy, 1- va 2–3-toifa uchun
Rasmiy manbalar asosida sifatli tayyorlangan
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
TEST JAVOBLARI
Qovuqni kateterlash qanday maqsadda o‘tkaziladi:
- qovuqni bushatish uchun
- qovuq bo‘shlig‘ini yuvish uchun
- qovuq bo‘shlig‘iga dori moddalarini kiritish uchun
- tashxis kuyish va davolash maqsadlarida — To'g'ri javob
Leto uchburchagi kaerda joylashgan:
- siydik naylari og‘izchalarining oralig‘ida
- siydik naylari og‘izchalari va qovuq tubining oralig‘ida
- siydik naylari og‘izchalari va uretraning ichki teshigining oralig‘ida — To'g'ri javob
- uretraning ichki teshigi va qovuq gumbazining oralig‘ida
Test savollari barcha toifalar uchun umumiy
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing
OG'ZAKI JAVOBLAR
Erkaklik bepushtligi testikulyar sabablari.
Erkaklik bepushtligi testikulyar sabablari. Testikulyar (sekretor) bepushtlik — moyak to‘qimasining o‘zi zararlanib, spermatogenez buziladigan holat. Erkaklik bepushtligining eng katta guruhi shu; eng og‘ir shakllari (azospermiya, og‘ir oligozoospermiya) ko‘pincha shu sababdan.
Asosiy sabablar:
– Varikotsele — eng ko‘p uchraydigan va davolash mumkin bo‘lgan sabab (moyakda harorat va oksidativ stress oshadi).
– Kriptorxizm va moyak ektopiyasi — kech operatsiya qilinsa, germinativ hujayralar kamayadi.
– Infeksiya: parotit orxiti (balog‘atdan keyin), boshqa o‘tkir va surunkali orxitlar.
– Shikastlanish: travma, moyak buralishi (ishemiya-reperfuziya), operatsiyadan keyingi holatlar (churra, gidrotsele).
– Gonadotoksinlar: kimyoterapiya (alkillovchi preparatlar), nurlanish, kuchli isitish, spirt, tamaki, anabolik steroidlar, ba’zi dorilar (sulfasalazin, ketokonazol).
– Genetik: Klaynfelter sindromi, Y-xromosoma mikrodeletsiyalari, translokatsiyalar.
– Tizimli kasalliklar: buyrak va jigar yetishmovchiligi, qandli diabet, semizlik, o‘smalar (moyak o‘smasi va uni davolash).
– Autoimmun orxit va idiopatik shakl — sabab topilmaydi (taxminan yarmigacha holatlarda).
Gistologik variantlar: Sertoli-hujayrali sindrom (moyakda faqat Sertoli hujayralari qoladi), spermatogenez to‘xtashi (maturatsion arrest) va gipospermatogenez (barcha bosqichlar bor, lekin kam).
Klinik-laborator belgilar:
– Moyak hajmi kichrayadi (orxidometr yoki UTT bo‘yicha), konsistensiyasi yumshoq.
– FSG yuqori, inhibin B past, LG normal yoki yuqori, testosteron normal yoki past (birlamchi gipogonadizm bilan birga).
– Sperma hajmi normal, lekin konsentratsiya, harakatchanlik va morfologiya buzilgan; azospermiyada fruktoza normal.
Tashxis algoritmi: anamnez → moyak palpatsiyasi va UTT → spermogramma (kamida ikki marta) → gormonlar (FSG, LG, testosteron) → zarur bo‘lsa karyotip va AZF tahlili → ba’zan moyak biopsiyasi.
Davolash: sababni bartaraf etish (varikotselektomiya, gonadotoksinni to‘xtatish), antioksidantlar (dalillari cheklangan), tanlangan holatlarda gonadotropinlar. Azospermiyada — mikro-TESE (mikrojarrohlik usulida moyakdan spermatozoid olish) va ICSI.
Esda tuting: FSG yuqori bo‘lsa — moyak zararlangan; sperma hajmi normal bo‘lib azospermiya bo‘lsa — sabab ko‘pincha testikulyar.
Seminnoma: klinikasi, diagnostikasi, davolash.
Seminnoma. Seminnoma — moyakning eng ko‘p uchraydigan xavfli o‘smasi (30–40 yosh). Nurga va kimyoterapiyaga juda sezgir, shuning uchun erta topilsa deyarli hamma bemor tuzaladi.
Xavf omillari: kriptorxizm, oilaviy moyillik, oldin moyak o‘smasi bo‘lgani.
Klinikasi.
– Og‘riqsiz zich tugun yoki moyakning kattalashishi, og‘irlik hissi.
– Ba’zan gidrotsele, ginekomastiya.
– Tarqalganda: bel og‘rig‘i, yo‘tal, bo‘yin tugunlari.
Diagnostikasi.
– Skrotal UTT: gipoexoik (qoraroq) o‘choq.
– O‘sma markerlari: AFP (seminnomada normal), b-hCG, LDG.
– KT (ko‘krak, qorin, chanoq) — tarqalishni aniqlash.
– Skrotal biopsiya qilinmaydi.
Davolash.
– Asosiy: radikal inguinal orxiektomiya (moyak chov kesimi orqali olinadi).
– I bosqich: kuzatuv, yoki karboplatin, yoki nurlanish.
– Tarqalgan bosqichlarda: nurlanish yoki kimyoterapiya (BEP).
– Davodan oldin spermani muzlatish tavsiya etiladi.
Kuzatuv: yillar davomida qon markerlari va KT; ikkinchi moyakni ham tekshirish.
Bemorga: moyakni o‘zi paypaslab tekshirishni o‘rgatish.
Prognoz: I bosqichda tirik qolish 99 foizdan yuqori; tarqalgan seminnomada ham 90 foizdan ortiq. Kimyoterapiya sperma hosil bo‘lishiga vaqtincha yoki doimiy ta’sir qilishi mumkin, shuning uchun farzand ko‘rish rejasi bo‘lsa sperma oldindan saqlanadi. Yosh erkakda moyakda qattiq tugun topilsa, kutmasdan UTT va qon markerlari tekshiriladi.
Esda tuting: og‘riqsiz moyak tuguni — o‘sma deb hisoblanadi; skrotal biopsiya qilinmaydi.
Barcha javoblarni platformada ko'rish uchun bosing