Терапия — тоифа ТЕСТ ва ОҒЗАКИ жавоблари

Олий, 1- ва 2–3-тоифа учун

Расмий манбалар асосида сифатли тайёрланган

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

ТЕСТ ЖАВОБЛАРИ

1/669

Стенокардия хуружининг давомийлиги:

  • 1-20 дақиқа — Тўғри жавоб
  • 1 соатдан кўп
  • 2-3 соат атрофида
  • 20-40 дақиқа
2/669

Стенокардия хуружида оғриқ қаерга иррадиацияланади:

  • куракка
  • чап қўлга
  • чап елкага
  • ҳамма санаб ўтилганлар — Тўғри жавоб

Тест саволлари барча тоифалар учун умумий

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

ОҒЗАКИ ЖАВОБЛАР

Олий тоифа1/150

Атеросклерознинг этиологияси, хавф омиллари, патогенези. Атеросклерознинг асосий клиник кўринишлари. Атеросклерозни медикаментоз ва дорисиз даволаш усуллари.

Этиологияси, хавф омиллари ва патогенези. Атеросклероз — йирик ва ўрта калибрли артериялар интимасида липидлар, яллиғланиш ҳужайралари ва фиброз тўқима тўпланиши билан пилакча ҳосил бўлиши. Хавф омиллари: дислипидемия (юқори ЛПНП, паст ЛПЮП), артериал гипертензия, чекиш, қандли диабет, семизлик, ҳаракатсизлик, ёш, эркак жинси, эрта ЮИК оилавий анамнези, сурункали буйрак касаллиги, яллиғланиш. Патогенез: эндотелиал дисфункция — ЛПНП интимага кириб оксидланади — моноситлар макрофагларга ва кўпикли ҳужайраларга айланади — липид ядроли пилакча ва фиброз қоплама — пилакча ёрилиши ва тромбози.

Асосий клиник кўринишлари. Симптомлар зарарланган ҳудудга боғлиқ: коронар артериялар — стенокардия, миокард инфаркти, тўсатдан ўлим; мия артериялари — ўткинчи ишемик ҳужум, инсулт, когнитив пасайиш; оёқ артериялари — интермиттирловчи оқсоқланиш, критик ишемия; буйрак артериялари — реноваскуляр гипертензия; аорта — аневризма, диссекция; мезентериал артериялар — абдоминал ангина. Кўп йиллар симптомсиз кечади.

Дори билан даволаш. Статинлар (аторвастатин 40–80 мг, розувастатин 20–40 мг) — асосий; ЛПНП мақсади: жуда юқори хавфда 1,4 ммоль/л дан паст ва камида 50 % пасайиш (ESC 2019), юқори хавфда 1,8 дан паст. Етарли бўлмаса эзетимиб, кейин PCSK9 ингибиторлари (эволокумаб), бемпедой кислотаси. Антитромбоцитар даво: ацетилсалицил кислотаси 75–100 мг ёки клопидогрел (клиник атеросклероз, иккиламчи профилактика). Қон босими назорати (АКФ ингибитори/АРБ, бета-блокатор кўрсатма бўлса), диабетда СГЛТ2 ингибитори ёки ГЛП-1 агонисти. Триглицерид юқори бўлса икосапент этил.

Дорисиз даволаш ва профилактика. Чекишни тўхтатиш, ўсимлик ва балиққа бой Ер ўрта денгизи типидаги парҳез, тўйинган ёғни камайтириш, туз 5 г дан кам, тана вазни меъёри, ҳафтада камида 150 дақиқа аэроб машқ, спиртли ичимликни чеклаш. Зарурат бўлса реваскуляризация (стент, шунтлаш, эндартеректомия).

1-тоифа1/150

Зотилжам. Таснифлаш. Этиопатогенез. Клиниканинг оғирлиги мезонлари. Диагностика. Даволаш.

Зотилжам (пневмония) таснифи. Этиология ва юқиш шароитига кўра: жамоада орттирилган (касалхонадан ташқари), касалхонада орттирилган (нозокомиал, касалхонада 48 соатдан кейин), вентилятор билан боғлиқ, аспирацион ва иммунитети сусайган беморлардаги пневмония. Морфологик: бўлакли (крупоз), ўчоқли (бронхопневмония), интерстициал. Жойлашуви ва оғирлиги бўйича ҳам баҳоланади.

Этиопатогенези. Жамоада орттирилган пневмонияда энг кўп қўзғатувчи — Streptococcus pneumoniae; бошқалар: Ҳаэмопҳилус инфлуэнзаэ, Мйкопласма пнеумониаэ, Чламйдопҳила пнеумониаэ, Легионелла, вируслар (грипп, САРС-КоВ-2). Нозокомиал пневмонияда: Псеудомонас аэругиноса, Клебсиэлла, Стапҳйлококкус ауреус (МРСА ҳам), Ацинетобактер. Юқиш йўллари: микроаспирация (асосий), аэроген, гематоген, қўшни аъзолардан. Микроблар алвеолаларга етиб, макрофаглар енгилганда яллиғланиш экссудати ва консолидация пайдо бўлади. Хавф омиллари: чекиш, СОКК, кексалик, алкогол, диабет, иммунитет танқислиги.

Клиниканинг оғирлиги мезонлари. CURB-65 (бир баллдан): чалкашлик, мочевина 7 ммоль/л дан юқори, нафас 30 дан кўп, босим 90/60 дан паст, ёш 65 дан юқори. 0–1 балл — амбулатор, 2 — стационар, 3 ва ундан кўп — реанимация. Оғир пневмония белгилари: нафас етишмовчилиги (SpO2 90% дан паст), кўп бўлакли инфилтрат, гипотензия, септик шок, лейкопения, уремия.

Диагностика. Клиника (иситма, йўтал, балғам, плеврал оғриқ, нам хириллаш); рентген (икки проекцияда) ёки КТ — инфилтрат; умумий қон таҳлили (лейкоцитоз), СРБ, прокалцитонин; пулсоксиметрия, қон газлари; балғам ва қон экмаси (стационарда); пневмококк ва легионелла антигенлари сийдикда; плеврал суюқлик бўлса пункция.

Даволаш. Эмпирик антибиотик. Амбулаторда, хавф омилларисиз: амоксициллин 1 г кунига 3 марта ёки макролид (азитромицин), доксисиклин. Ҳамроҳ касаллик бўлса: амоксициллин/клавуланат ва макролид ёки респиратор фторхинолон (левофлоксацин, моксифлоксацин). Стационарда: сефтриаксон ва макролид ёки фторхинолон; реанимацияда — сефтриаксон билан азитромицин ёки фторхинолон; Псеудомонас хавфида — пиперациллин/тазобактам, сефепим, меропенем; МРСА гумонида — ванкомицин ёки линезолид. Давомийлиги 5–7 кун (иситма 48–72 соат йўқолгунча). Кислород, суюқлик, йўтал дорилари; 48–72 соатда самара баҳоланади. Эмлаш: грипп ва пневмококк.

2–3-тоифа1/150

ЮИКнинг асосий хавф омиллари ва бирламчи профилактика хақида тушунча.

ЮИКнинг асосий хавф омиллари. Юрак ишемик касаллиги (ЮИК) хавф омиллари икки гуруҳга бўлинади. Ўзгартириб бўлмайдиган омиллар: ёш (эркакларда 45 ёшдан, аёлларда 55 ёшдан кейин хавф ошади), эркак жинси, эрта ЮИК бўйича оилавий анамнез (биринчи даражали қариндошларда эркакда 55 ёшгача, аёлда 65 ёшгача юрак касаллиги). Ўзгартириладиган омиллар: қонда LDL-холестерин юқорилиги ва ҲДЛ-холестерин пастлиги (дислипидемия), артериал гипертензия, чекиш (фаол ва пассив), қандли диабет, семизлик (айниқса қорин семизлиги), жисмоний фаолликнинг пастлиги, нотўғри овқатланиш (тўйинган ёғлар, туз, шакар кўплиги), алкоголни кўп истеъмол қилиш, сурункали стресс ва уйқуда апноэ. Қўшимча омиллар: сурункали буйрак касаллиги, юқори СРБ, гиперурикемия, гомоцистеин ошиши. Бир неча омил бирга бўлса хавф кескин ошади, шунинг учун умумий юрак-қон томир хавфи SCORE2 шкаласи билан баҳоланади.

Бирламчи профилактика ҳақида тушунча. Бирламчи профилактика — ЮИК ҳали ривожланмаган одамларда касалликнинг олдини олиш чоралари. Асоси — ҳаёт тарзини ўзгартириш: чекишни ташлаш; тузни суткасига 5 г гача, тўйинган ёғларни камайтириш; сабзавот, мева, балиқ ва тўлиқ донли маҳсулотларни кўпайтириш; ҳафтасига камида 150 дақиқа ўртача аэроб фаоллик; тана вазнини нормаллаштириш (БМИ 20–25); алкоголни чеклаш. Қон босими, холестерин ва қанд миқдори назорат қилинади. Хавфи юқори бўлган шахсларда дори билан даволаш қўшилади: статинлар (LDL-холестерин мақсади хавф даражасига қараб), артериал гипертензияни даволаш, диабетда қанд назорати. Ацетилсалисил кислота бирламчи профилактикада одатда тавсия этилмайди (қон кетиш хавфи).

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

Барча мутахассисликлар

Платформада давом этиш →