Болалар нефрологияси гемодиализ билан — тоифа ТЕСТ ва ОҒЗАКИ жавоблари

Олий, 1- ва 2–3-тоифа учун

Расмий манбалар асосида сифатли тайёрланган

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

ТЕСТ ЖАВОБЛАРИ

1/399

Соғлом одам бир кеча-кундузда сийдик ажратади:

  • 500 мл
  • 3000 мл
  • 1500 мл — Тўғри жавоб
  • 800 мл
2/399

Нечипоренко намунасидаги нормал эритроцитлар сони:

  • 1000 — Тўғри жавоб
  • 400
  • 2000-йил
  • 5000

Тест саволлари барча тоифалар учун умумий

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

ОҒЗАКИ ЖАВОБЛАР

Олий тоифа1/150

Буйракнинг жукстагломеруляр аппарати. Ренин-ангиотенсин- алдостерон тизими.

Буйракнинг жукстагломеруляр аппарати. Жукстагломеруляр аппарат (ЖГА) клубочекнинг қон томир қутбида, кирувчи артериола билан дистал каналча туташган жойда жойлашган ва қон босими ҳамда натрий балансини бошқаради. Уч қисмдан иборат:

– макула денса: дистал каналчанинг махсус ҳужайралари, каналча суюқлигидаги НаКл миқдорини сезади;

– грануляр (ЖГ) ҳужайралар: кирувчи артериола деворидаги ўзгарган силлиқ мушак ҳужайралари, ренинни синтез қилади ва сақлайди;

– экстрагломеруляр мезангиал (Гурмагтиг) ҳужайралар: сигнални узатувчи бўғин.

Каналча-гломеруляр тескари алоқа: дистал каналчага НаКл кўп келса, макула денса аденозин ажратади → кирувчи артериола тораяди → ГФР пасаяди. НаКл кам келса, ренин ажралади ва ГФР сақланади.

Эсда тутинг: ренин ажралишини уч омил кучайтиради: буйрак перфузия босимининг пасайиши, макула денсада НаКл камайиши ва симпатик (бета-1) фаоллик.

Ренин-ангиотенсин- алдостерон тизими. Занжир: ангиотенсиноген (жигарда) → ренин → ангиотенсин И → АКФ → ангиотенсин ИИ → алдостерон.

Ангиотенсин ИИ (АТ1 рецепторлари орқали):

– чиқарувчи артериолани кирувчидан кучлироқ торайтириб, клубочек ичидаги босимни ушлаб туради;

– проксимал каналчада натрий қайтарилишини оширади;

– алдостерон ва вазопрессин ажралишини, чанқоқни кучайтиради;

– узоқ фаол бўлса, фиброз, подоцит шикастланиши ва протеинурияни келтириб чиқаради;

– АТ2 рецепторлари қарама-қарши, яъни вазодилатация таъсирини беради.

Алдостерон дистал нефронда натрийни ушлаб қолади, калий ва водородни чиқаради.

Клиник аҳамияти:

– сурункали буйрак касаллигида тизим ортиқча фаол, бу гипертензия ва гиперфилтрацияни сақлаб туради;

– АКФ ингибиторлари ва АРБ (сартанлар) протеинурияни камайтиради, буйракни ҳимоя қилади; спиронолактон қўшимча антипротеинурик таъсир беради;

– даволашда креатинин 30% гача кўтарилиши қабул қилинади; ундан кўп ошса, гиперкалиэмия чиқса ёки сувсизланиш бўлса, доза камайтирилади ва буйрак артериялари стенози истисно қилинади;

– АКФ ингибиторлари қуруқ йўтал ва ангиоэдема бериши мумкин, ҳомиладорликда мутлақ тақиқланади;

– янги туғилган чақалоқларда тизим жуда фаол, шунинг учун бу гуруҳ дорилар болаларда эҳтиёткорлик билан танланади.

1-тоифа1/150

Қандли диабетда буйрак шикастланиши. Клиника. Диагностика. Бошқарув ва даволаш тамойиллари.

Қандли диабетда буйрак шикастланиши. Клиника. Диабетик буйрак касаллиги (нефропатия) болаларда 1 тур диабет бошланганидан 5–10 йил ўтиб, пубертат даврида кўпроқ ривожланади; 2 тур диабетли ўсмирларда тезроқ кечади. Босқичлари (Могенсен): гиперфилтрация (ГФР ошган, буйрак катталашган) → жим босқич (базал мембрана қалинлашади) → микроалбуминурия (албумин/креатинин нисбати 30–300 мг/г) → макроалбуминурия ва гипертензия → ГФР пасайиши. Эрта босқичда симптомлар йўқ; кейин шиш, босим кўтарилиши, ретинопатия, нейропатия билан бирга келади.

Диагностика. Скрининг: диабет 2–5 йил давом этса ёки 11 ёшдан (пубертатдан) бошлаб, йилига бир марта эрталабки сийдикда албумин/креатинин нисбати; 3–6 ойда 3 тадан 2 таси мусбат бўлса, доимий албуминурия. Сохта натижа: иситма, зўриқиш, инфекция, гипергликемия. Қўшимча: креатинин ва ГФР (Шварц), қон босими (суткалик мониторинг), липидлар, кўз туби. Гематурия, C3 пасайиши ёки ретинопатиясиз протеинурия бўлса, диабетдан бошқа нефропатия ўйланади ва биопсия қилинади.

Бошқарув ва даволаш тамойиллари.

– гликемияни назорат қилиш: HbA1c тахминан 7,0% дан паст, гипогликемиясиз;

– доимий албуминурияда АКФ ингибитори ёки АРБ (қон босими меъёрда бўлса ҳам), қиз ўсмирларга контрацепция маслаҳати;

– қон босими мақсади: 90-персентилдан паст (ўсмирларда 130/80 дан паст);

– липидлар назорати, статин (хавф омилларида), туз чеклаш, вазн, чекмаслик;

– нефротоксик дорилардан (ностероид воситалар, контраст) қочиш, сийдик йўллари инфекциясини даволаш;

– кузатув: албуминурия, креатинин ва калий 3–6 ойда, кўз туби йилига бир марта;

– ГФР пасайганда нефролог, диализ ва трансплантацияга тайёргарлик.

Эсда тутинг: албуминурия пайдо бўлиши билан даво бошланади, креатинин ошишини кутилмайди.

2–3-тоифа1/149

Нефрон даражасида антиҳипертензив дориларни қўллаш жойи.

Нефрон даражасида антиҳипертензив дориларни қўллаш жойи. Антиҳипертензив дорилар нефроннинг турли қисмларига таъсир қилади:

Эсда тутинг: диуретиклар натрий ва сувни чиқаради, АКФ ингибитори ва АРБ эса клубочек босимини пасайтириб, буйракни ҳам ҳимоя қилади.

Болаларда антиҳипертензив дорилар кг ёки м2 бўйича дозаланади (масалан, фуросемид 1–2 мг/кг, эналаприл 0,08–0,6 мг/кг/сутка, амлодипин 0,1–0,6 мг/кг/сутка). Дори танлаш буйрак функциясига боғлиқ: ГФР паст бўлса тиазидлар самарасиз, ҳалқа диуретиклари ишлайди; АКФ ингибитори ва АРБ да калий ва креатинин назорат қилинади.

@testmeduz_bot

Барча жавобларни платформада кўриш учун босинг

Барча мутахассисликлар

Платформада давом этиш →