Yuqumli kasalliklar — toifa TEST va OG'ZAKI javoblari

Yuqumli kasallik. Yuqumli kasallik — patogen mikroorganizm (virus, bakteriya, rikketsiya, zamburug‘, sodda jonivor, gelmint) yoki uning toksini makroorganizmga kirib, yuqumli jarayonning klinik namoyon bo‘lgan shaklini keltirib chiqarishi. U oddiy (somatik) kasalliklardan quyidagi belgilar bilan farq qiladi:

– aniq qo‘zg‘atuvchisi bor (spesifiklik);

– yuqumlilik — bemordan sog‘lom odamga o‘tadi, epidemiya berishi mumkin;

– siklik kechish — davrlar qat’iy ketma-ketlikda almashadi;

– kasallikdan keyin spesifik immunitet shakllanadi (umrbod yoki qisqa muddatli).

Yuqumli jarayonning rivojlanishi uch omilga bog‘liq: qo‘zg‘atuvchining xossalari (patogenlik, virulentlik, infeksion doza, toksin), makroorganizm holati (immunitet, yosh, yondosh kasalliklar) va tashqi muhit sharoitlari.

shakllari. Yuqumli jarayon turli shaklda namoyon bo‘ladi:

– manifest (klinik ifodalangan) — tipik va atipik;

– subklinik (inapparant) — belgisiz, faqat laborator (antitelolar o‘sishi) aniqlanadi;

– tashuvchilik — o‘tkir (sog‘ayishdan keyin 3 oygacha) va surunkali (3 oydan ortiq), shuningdek "sog‘lom" tashuvchilik;

– latent (yashirin) infeksiya — qo‘zg‘atuvchi organizmda nofaol saqlanadi (gerpes viruslari, sil);

– sekin infeksiyalar — yillab davom etadigan inkubatsiya, progressiv kechish (prion kasalliklari, OIV).

Kechishiga ko‘ra: o‘tkir, cho‘zilgan, surunkali; og‘irligiga ko‘ra: yengil, o‘rtacha og‘ir, og‘ir, juda og‘ir (fulminant).

ko‘rinishlari. Klinik ko‘rinishlar umumiy va mahalliy sindromlarga bo‘linadi. Umumiy — infeksion-toksik sindrom (isitma, holsizlik, bosh og‘rig‘i, mialgiya), intoksikatsiya darajasi og‘irlikni belgilaydi. Mahalliy (a’zoga xos) — kirish darvozasi va tropizmga bog‘liq: kataral, diareya, ekzantema va enantema, sariqlik, meningeal, limfadenopatiya, gepatolienal sindromlar. Atipik ko‘rinishlar: abortiv, o‘chirilgan, yashin tez, belgisiz shakllar.

Esda tuting: tashxis "qo‘zg‘atuvchi + yuqish yo‘li + yetakchi sindrom" uchligi asosida quriladi.