Ультратовуш ташхиси — тоифа ТЕСТ ва ОҒЗАКИ жавоблари

Ультратовушни характеристикаси ва параметрлари. Ультратовуш (УТ) — частотаси 20 кҲз дан юқори бўлган, инсон қулоғи эшитмайдиган механик (эластик) тўлқин. Диагностикада асосан 2–15 МҲз (юқори частотали датчикларда 18 МҲз гача ва ундан ортиқ) ишлатилади. У вакуумда тарқалмайди, фақат моддий муҳитда бўйлама тўлқин сифатида тарқалади.

Асосий параметрлар:

– Частота (ф, Гц) — сониядаги тебранишлар сони; тўлқин узунлиги = тарқалиш тезлиги / частота. Частота қанча юқори бўлса, ажрата олиш яхши, лекин кириб бориш чуқурлиги кам.

– Тарқалиш тезлиги — юмшоқ тўқимада ўртача 1540 м/с (ҳавода тахминан 330, суякда 3000–4000, сувда 1480, қонда 1570 м/с). Аппарат чуқурликни айнан шу ўртача тезлик бўйича ҳисоблайди.

– Амплитуда ва интенсивлик (мВт/см2) — тўлқин кучи; децибел (дБ) билан ўлчанади.

– Акустик импеданс (З = зичлик х тезлик) — муҳитнинг УТ тўлқинига қаршилиги. Акс этиш чегаралардаги импеданс фарқига боғлиқ: фарқ қанча катта бўлса, акс этиш шунча кучли (юмшоқ тўқима—ҳаво, юмшоқ тўқима—суяк).

– Сўниш (аттенуация) — ютилиш, тарқалиш ва акс этиш туфайли сигнал сусайиши; юмшоқ тўқимада тахминан 0,5–1 дБ/см/МҲз.

– Импулс параметрлари: импулс давомийлиги, такрорланиш частотаси (ПРФ), иш сикли. Импулсли режимда датчик вақтининг атиги ~1% ида сигнал юборади, қолган вақтда қабул қилади.

Эсда тутинг: частота ↑ → ажрата олиш ↑, кириб бориш ↓; частота ↓ → чуқур кириб боради, лекин тасвир дағалроқ.

Пиэзоэлектрик эффект: датчикдаги кристалл (ПЗТ) электр майдонида деформацияланиб УТ ҳосил қилади; қайтган эхо кристаллни сиқиб электр сигнал беради.

Допплер силжиши = 2 х частота х тезлик х кос(бурчак) / 1540 — қон оқими тезлигини ҳисоблаш асоси; бурчак 60 градусдан кичик бўлиши керак.